De weg naar de vrijheid. Door de ogen van Generaal Stanislav Maczek, zijn soldaten en de bevolking.
generaal Maczek
"De Poolse soldaat vecht voor de vrijheid van de wereld, maar sterft alleen voor Polen".
Generaal Stanisław Maczek
Commandant van de 1ste Poolse Pantserdivisie
"Op ons vaandel staat: God, Eer en Moederland en hoewel we ons Moederland niet meer hebben, hebben we nog wel onze Eer."
Generaal Stanisław Maczek
Commandant van de 1ste Poolse Pantserdivisie
Het Maczek Memorial Breda is vernoemd naar generaal Stanisław Maczek; de commandant van de 1ste Poolse Pantserdivisie. Maczek en zijn soldaten hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de bevrijding van West-Europa. Van Normandië tot Wilhelmshaven hebben ze, in samenwerking met de andere geallieerden, zware strijd geleverd tegen de Duitse bezetter.
INTRODUCTIE
Dient in het Oostenrijks-Hongaarse leger tijdens de Eerste Wereldoorlog
1914-1918
Geboren in Szczerzec (Sjtsjyrets),
Oostenrijk-Hongarije
op 31 maar 1892
1882
Strijd in de Pools-Oekraïnse oorlog (1918-1919) en de Pools-Russische oorlog (1919-1921).
Bevorderd tot kapitein.
1918-1921
MACZEK
VOERTUIGEN
TANKS
MANSchaPPEN
De Polen kregen in Schotland de taak de kust te verdedigen tegen een mogelijke Duitse invasie.
Vanaf medio 1942 startte het trainen van Poolse eenheden voor een offensief optreden onder leiding van Maczek (4). Na een periode van 2 jaar opbouw was de Poolse pantsereenheid op 19 maart officieel gereed voor offensieve inzet in West-Europa. De Pantserdivisie had op dat moment een omvang van 13.872 militairen (5). Dat was weinig in vergelijking met de gangbare grootte van 16.000 tot 17.000, maar de divisie beschikte wel over moderne wapens.
Schotland
De Pantserdivisie had op dat moment een omvang van 13.872 militairen. Dat was weinig in vergelijking met de gangbare grootte van 16.000 tot 17.000
Polen was na de Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk en Canada de 4degrootste geallieerde macht.
Op 25 februari 1942 is in Londen de eerste stap gezet, die heeft geleid tot de oprichting van de eerste gepantserde divisie van de Poolse landmacht. (2).
Op die dag nam de premier en opperbevelhebber van de Poolse regering, Władisław Sikorski, in samenspraak met de Britten, het besluit tot oprichting van het Poolse 1ste Korps met daarin:
de 1ste Poolse Pantserdivisie onder leiding van brigade generaal Stanisław Maczek de 1ste Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade onder leiding van generaal majoor Stanisław Sosabowski (3).
Naast deze eenheden bestond de Poolse geallieerde inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog uit:
het Poolse 2de Korps onder leiding van brigade generaal Władisław Anders 2 Poolse fighter squadrons (302 en 303) en diverse piloten in andere squadrons.
Diverse marine-eenheden
Gerekend in totale manschappen waren de Polen na de Amerikanen, Britten en Canadezen in grootte de 4de westelijk geallieerde macht.
Londen
Na de val van Polen in 1939 waren veel soldaten naar Frankrijk gevlucht om daar in mei 1940 voor de tweede keer tegen de Duitsers te strijden. Via Duinkerken en Zuid-Europa kwamen ze in Engeland terecht. Anderen werden geïnterneerd door de Sovjet-Unie en verkregen de vrijheid in 1941 na de start van Operatie Barbarossa, de inval van Duitsland in de Sovjet-Unie. Deze Poolse soldaten legden enorme afstanden af vanuit Siberië via Iran en Irak richting Afrika en aansluitend Groot-Brittannië. Een andere bron van Poolse soldaten waren de Polen die verspreid in de wereld woonden (met name veel in de Verenigde Staten) en die zich als vrijwilliger meldden.
De eerste Poolse landmacht troepen die aankomen in 1940 vormden, na overeenstemming tussen de Poolse regering in ballingschap en de Britse overheid, het Poolse 1ste Legerkorps. Als taak kregen ze de verdediging van de Schotse kust tegen een mogelijke Duitse inval (1).
Polen in Groot-Brittannië
De WEG NAAR
DE STRIJD
opmars naar
de vrijheid
"Beschiet Breda niet, bombardeer het niet. Verover het, gebouw voor gebouw.".
Generaal Stanisław Maczek
Commandant van de 1ste Poolse Pantserdivisie
28–30 oktober 1944
door Noord-Nederland en Duitsland
20 oktober – 8 november 1944
Verdediging aan de Maas – Kapelsche Veer
29 september – 5 oktober 1944
Operatie Pheasant en de bevrijding van Breda
19–21 september 1944
3–18 september 1944
BELGIË EN DE SLAG OM DE SCHELDE
28 juli – 30 augustus 1944
NORMANDIË
1e Poolse Pantserdivisie in cijfers
Op 4 mei 1945 kreeg Maczek het bevel om de militaire operaties te staken. Het einde van de oorlog was nabij. De Duitsers gaven zich over. Op 6 mei trok de Poolse Pantserdivisie Wilhelmhaven en het omliggende gebied binnen en op 8 mei accepteerde Maczek daar de Duitse officiële capitulatie van het garnizoen op de basis van de Kriegsmarine (18).
EINDE VAN DE OORLOG